Herinneringen bewaren en verhalen doorgeven
Het internet kent geen landsgrenzen, en dat geldt ook voor online spelaanbod. Wie in Nederland speelt, kan op een buitenlandse website uitkomen die vertrouwd oogt maar onder een heel ander regime valt. Dit stuk legt uit hoe grensoverschrijdend aanbod werkt, hoe landen binnen Europa hun eigen invulling geven aan de regels, welke bescherming de Nederlandse markt kent en waarom een vergunning uit een ander land de Nederlandse niet vervangt. Ook komen taal, keuring, de vestigingseis voor aanbieders en de ervaringen sinds de opening van de markt in oktober 2021 aan bod, zodat het verschil tussen een vergunning in het buitenland en in Nederland concreet wordt.
Grensoverschrijdend aanbod in de online wereld
Een website is overal te openen, maar de regels waaronder een aanbieder werkt zijn dat niet. Een aanbieder kan in het ene land zijn gevestigd, een vergunning in een tweede land hebben en zijn aanbod richten op spelers in een derde land. Voor kansspelen is dat extra relevant, omdat elk land zelf bepaalt wie spellen mag aanbieden en onder welke voorwaarden. Daardoor bestaan uiteenlopende stelsels naast elkaar: sommige kennen een beperkt aantal vergunningen, andere een systeem dat openstaat voor iedere partij die aan de eisen voldoet. Voor spelers zegt de herkomst van een aanbieder weinig over de bescherming in het eigen land. Wat telt, is of er een vergunning is voor de markt waarop de aanbieder zich richt.
Hoe lidstaten verschillen
Binnen Europa regelen de lidstaten kansspelen grotendeels zelf. Er bestaat geen uniforme Europese regeling voor online kansspelen, waardoor vergunningen, toezicht en spelerbescherming van land tot land verschillen. Wat in het ene land gewoon is, kan in het andere land zijn voorbehouden aan een staatsbedrijf of juist zijn uitgesloten.
Die verschillen zijn in de praktijk goed te zien, want ze raken vrijwel elk onderdeel van een stelsel: wie toezicht houdt, welke eisen aan aanbieders worden gesteld, hoe spelers worden beschermd en in welke taal informatie moet worden gegeven. Sommige landen hebben een centraal uitsluitingssysteem, andere laten dit over aan de aanbieders zelf. Ook de manier waarop reclame wordt beperkt, loopt uiteen. Voor lezers is het daarom verstandig om een algemeen beeld van Europa niet te verwarren met de regels die in Nederland gelden, want alleen die laatste zijn bepalend voor een aanbieder op de Nederlandse markt. Dat maakt vergelijken zinvol, maar het blijft bij vergelijken.
De tabel hieronder vat de verschillen kwalitatief samen:
| Vergunning | KOA-vergunning van de Kansspelautoriteit | Verschilt per land |
| Toezicht | Kansspelautoriteit | Een eigen nationale instantie |
| Spelerbescherming | CRUKS, limieten en sessiemeldingen | Wisselend per land |
| Taal van de spelinformatie | Nederlands | Door elk land zelf bepaald |
Spelerbescherming als nationale invulling
Nederland vult spelerbescherming nationaal in. Een centraal instrument is het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen (CRUKS): wie zich daarin laat inschrijven, wordt voor minimaal zes maanden uitgesloten van deelname bij alle vergunde aanbieders, online en op locatie. Aanbieders moeten CRUKS raadplegen voordat zij iemand toegang geven, en die verplichting geldt sinds 1 oktober 2021. Inschrijven kan met DigiD. Een naaste kan de Kansspelautoriteit vragen om een inschrijving, maar alleen wanneer andere hulp niet heeft gewerkt. CRUKS geldt daarmee als een loket voor de hele vergunde markt, en wie zich inschrijft hoeft zijn keuze niet per aanbieder te herhalen.
Daarnaast gelden sinds 1 oktober 2024 startlimieten voor nieuwe spelers: maximaal 350 euro stortingen per maand voor volwassenen en 150 euro voor jongvolwassenen tot 24 jaar. Een hoger limiet kan pas na persoonlijk contact met de aanbieder. Samen vormen die instrumenten een Nederlands kader dat niet automatisch bij een buitenlandse vergunning hoort. Het gaat om afspraken die specifiek voor de Nederlandse markt zijn vastgelegd en waarop de Kansspelautoriteit toeziet.
Taal en keuring van spelsystemen
In Nederland moeten de spelregels en de knoppen van een spel in het Nederlands zijn. Een beperkt Engelstalig praatje van een dealer aan een live tafel is toegestaan, maar de informatie die ertoe doet, moet in het Nederlands beschikbaar zijn. Daarnaast worden spelsystemen gekeurd door een daartoe aangewezen instantie, volgens het Keuringsschema; sinds 1 oktober 2024 geldt versie 2.1. Voor spelers is dat een zichtbare waarborg dat de techniek is getoetst.
Uit de praktijk: spelregels en knoppen in het Nederlands horen bij een aanbod voor de Nederlandse markt.
Vestigingseis voor aanbieders
Online kansspelen mogen in Nederland alleen worden aangeboden door houders van een KOA-vergunning van de Kansspelautoriteit, een vergunning op grond van artikel 31a van de Wet op de kansspelen. De vergunninghouder moet bovendien gevestigd zijn in de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte (EU/EER). Die eis is een van de voorwaarden om op de Nederlandse markt actief te mogen zijn en geldt dus naast de eisen aan spelerbescherming, keuring en reclame.
Of een aanbieder een vergunning heeft, is eenvoudig na te gaan in de Kansspelwijzer op de website van de Kansspelautoriteit. Dat is het juiste overzicht van verleende vergunningen, en daarmee het uitgangspunt bij elke vraag over de herkomst van een aanbod. Een vestiging in de EU/EER is daarbij een voorwaarde en geen vervanging: een vergunning uit een ander land en een KOA-vergunning zijn twee verschillende dingen.
Let op: een vergunning uit een ander land vervangt de Nederlandse KOA-vergunning niet.
Ervaringen na enkele jaren
Het doel van de Wet Koa was kanalisatie: spelers naar het vergunde aanbod leiden, waar bescherming en toezicht gelden. Volgens een evaluatie van het WODC uit 2024 is de beoogde kanalisatie in de kern bereikt, aldus het oordeel van de overheid. Dat betekent niet dat het onderwerp is afgerond, want toezicht en regelgeving worden bijgesteld op basis van de praktijk. Wie na dit overzicht van de afgelopen jaren meer wil zien over Pirate Spins, kan terecht op de website.
Beleid blijft in beweging
Regels voor online kansspelen blijven zich ontwikkelen, in Nederland en daarbuiten. Toezichthouders, aanbieders en onderzoekers bekijken telkens wat werkt en wat niet. Voor spelers loont het om altijd naar de actuele informatie van de toezichthouder te kijken, in plaats van naar een oud overzicht of een beschrijving uit een ander land.
Veelgestelde vragen
Geldt een buitenlandse vergunning ook in Nederland?
Nee. Wie online kansspelen aan de Nederlandse markt aanbiedt, heeft een KOA-vergunning van de Kansspelautoriteit nodig. Een vergunning uit een ander land vervangt die niet. Verleende vergunningen staan in de Kansspelwijzer.
Waarom moet een vergunninghouder in de EU of EER gevestigd zijn?
Dat is een voorwaarde voor houders van een KOA-vergunning. Het zorgt ervoor dat de aanbieder binnen de Europese rechtsorde valt en bereikbaar is voor toezicht.
Bestaat er een Europese regeling voor online kansspelen?
Nee. Elke lidstaat regelt vergunningen, toezicht en spelerbescherming grotendeels zelf, waardoor de stelsels verschillen. Een algemeen beeld van Europa zegt dus weinig over de regels in Nederland.
Geldt CRUKS ook voor aanbod zonder Nederlandse vergunning?
De verplichting om CRUKS te raadplegen rust op vergunde aanbieders in Nederland. Wie zich inschrijft, wordt dus uitgesloten bij het vergunde aanbod, online en op locatie.
